على زمانى قمشه اى
499
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
حضرت آيتاللّه اديب ( 1315 - 1412 ق ) به منظور نكوداشت ياد و خاطره بزرگ مرد دانشهاى فقه ، اصول ، اخلاق ، تفسير ، رياضيات ، هندسه ، لگاريتم ، هيئت ، نجوم و تقويم بزرگداشت و كنگرهاى به تاريخ 11 / 3 / 85 در اصفهان و 17 / 3 / 85 در حبيبآباد زادگاه اين عالم بزرگ بر پا شد و از نگارنده خواسته شد مقالهاى درخور شأن اين بزرگوار در زمينه فقه و هيئت به نگارش آورد و در اينباره در اصفهان و حبيبآباد سخنرانى نمايد . نگارنده نيز رسالهاى بالغ بر صد صفحه به عنوان « آيتاللّه اديب ، فقيه نامور و اخترشناس نوآور » به نگارش آورد و در بخش پايانى آن اشاره به زندگى علمى او اينگونه نمود : مرحوم حاج شيخ عبّاس على اديب در حبيبآباد اصفهان ديده به جهان گشود ، و تحصيلات حوزوى خود را نزد استادان و دانشمندان حوزهء كهن اصفهان آغاز كرد ، و از محضر حضرات آيات : شيخ على يزدى ، شيخ محمد رضا نجفى ، سيد احمد اصفهانى ، ميرزا يحيى ، سيّد محمد نجفآبادى ، سيد محمد صادق يزدآبادى ، و شيخ محمد حكيم خراسانى استفادههاى فراوان برد ، و در رشتههاى مختلف همچون فقه ، اصول ، اخلاق ، رياضيات ، هندسه ، لگاريتم ، هيئت و نجوم و . . . به سطوح عالى و مدارج بلند راه يافت ، چنان كه آثار گرانبهاى او شاهد شكوفايى فكر درخشان و دانش جوشان او است . آثار اديب در رشتههاى وابسته به نجوم عبارتاند از : 1 . رسالهء قطبيه ، چنانكه نوآورىهاى اديب در اين رسالهء ممتّع به چشم مىخورد .